Πυροσβεστικό Σώμα Ελλάδας
Πρώτη σελίδα

Ό,τι πρέπει να γνωρίζουμε για τον Άνθρακα

- Ο άνθρακας είναι μία μεταδοτική ασθένεια, που προκαλείται από ένα βακτήριο που σχηματίζει σπόριο, το βάκιλο του άνθρακα (Bacillius anthracis). Συνήθως, εμφανίζεται σε θηλαστικά με οπλές, έχει, όμως, τη δυνατότητα να μολύνει και τον άνθρωπο.
- Τα συμπτώματα της ασθένειας ποικίλλουν, ανάλογα με τον τρόπο μετάδοσής της, αλλά, συνήθως, εμφανίζονται μέσα σε επτά ημέρες από την έκθεση στο βάκιλο του άνθρακα. Οι τρόποι με τους οποίους μπορεί να μολυνθούμε, είναι οι ακόλουθοι:
α. Όταν εισπνεύσουμε σημαντική ποσότητα σπορίων του άνθρακα (πνευμονικός άνθρακας).
β. Όταν τα σπόρια του άνθρακα εισέλθουν στον οργανισμό μας διαμέσου των πόρων του δέρματος (δερματικός άνθρακας).
γ. Όταν καταναλώσουμε τροφή που δεν έχει μαγειρευτεί καλά και η οποία έχει μολυνθεί από το βάκιλο του άνθρακα (εντερικός άνθρακας).
- Τα πρώτα συμπτώματα της μόλυνσης από πνευμονικό άνθρακα μοιάζουν με αυτά ενός κοινού κρυολογήματος. Ύστερα όμως από μερικές ημέρες, τα συμπτώματα αυτά μπορεί να εξελιχθούν σε σοβαρά αναπνευστικά προβλήματα και διαταραχές. Συχνά, ο πνευμονικός άνθρακας αποβαίνει μοιραίος.
- Ο εντερικός άνθρακας, συνήθως, είναι αποτέλεσμα της κατανάλωσης μολυσμένης τροφής και χαρακτηρίζεται από οξύ ερεθισμό της εντερικής οδού. Τα πρώτα συμπτώματα της ναυτίας, της απώλειας όρεξης, των εμετών και του πυρετού ακολουθούνται από γαστρικούς πόνους, εμετό με αίμα και σοβαρή διάρροια.
- Η άμεση, από άτομο σε άτομο, μετάδοση του άνθρακα είναι εξαιρετικά απίθανο να συμβεί, ενώ μέχρι τώρα δεν έχουν αναφερθεί ανάλογες περιπτώσεις. Επομένως, δεν υπάρχει λόγος να τεθούν σε απομόνωση ή να υποβληθούν θεραπεία τα άτομα που έρχονται σε επαφή με ασθενείς από άνθρακα, όπως άτομα του οικογενειακού τους περιβάλλοντος, φίλοι ή συνεργάτες, εκτός εάν και τα άτομα αυτά έχουν εκτεθεί στην ίδια πηγή μόλυνσης.
- Σε άτομα που έχουν εκτεθεί στο βάκιλο του άνθρακα, η μόλυνση μπορεί να αποτραπεί με αντιβιοτική θεραπεία.
- Η έγκαιρη θεραπεία του άνθρακα με χρήση αντιβιοτικών είναι ουσιαστικής σημασίας, ενώ οποιαδήποτε καθυστέρηση μειώνει τις ελπίδες για επιβίωση του ασθενούς.
- Το εμβόλιο του άνθρακα μπορεί, επίσης, να αποτρέψει τη μόλυνση. Παρόλα αυτά, ο εμβολιασμός δε συνιστάται για την προστασία του κοινού από τη μόλυνση με άνθρακα και για το λόγο αυτό, δεν διατίθενται ευρέως τα σχετικά εμβόλια. Για παράδειγμα, στις Ηνωμένες Πολιτείες, παρασκευάζεται μόνο περιορισμένη ποσότητα του εμβολίου αυτού, που προορίζεται αποκλειστικά για χρήση από το στρατό.


Τρόποι αντιμετώπισης του άνθρακα και άλλων βιολογικών απειλών

Πολλές δημόσιες υπηρεσίες, αλλά και πολίτες έχουν λάβει επιστολές, με την υποψία ότι ήταν μολυσμένες με άνθρακα. Στις περισσότερες περιπτώσεις, επρόκειτο για άδειους φακέλους, ενώ μερικές φορές περιείχαν ακίνδυνες ουσίες σε μορφή σκόνης.
Μερικές χρήσιμες οδηγίες για την αντιμετώπιση τέτοιου είδους καταστάσεων:

1. Μην πανικοβάλλεστε!

- Φροντίστε να ενημερωθείτε για το τι είναι ακριβώς ο βάκιλος του άνθρακα, με ποιους τρόπους μεταδίδεται, τα συμπτώματα της μόλυνσης, τους τρόπους θεραπείας κ.λπ.
- Ο άνθρακας, για να είναι αποτελεσματικός ως αιτία μόλυνσης, θα πρέπει να ψεκαστεί σε πολύ μικρά σωματίδια. Κάτι τέτοιο, όμως, είναι δύσκολο να επιτευχθεί και απαιτεί όχι μόνο ιδιαίτερες τεχνικές ικανότητες, αλλά και χρήση ειδικού εξοπλισμού.
- Εάν κάποιος εισπνεύσει αυτά τα σωματίδια, υπάρχει πιθανότητα να εμφανίσει συμπτώματα μόλυνσης από πνευμονικό άνθρακα, που είναι και ο πιο επικίνδυνος. Ωστόσο, η έγκαιρη διάγνωση και η κατάλληλη θεραπεία μπορούν να αποδειχθούν σωτήριες.

2. Ύποπτες κλειστές επιστολές ή δέματα με απειλητικά μηνύματα π.χ. "ΑΝΘΡΑΚΑΣ"

- Μην αναδεύετε ή αδειάζετε το περιεχόμενο οποιουδήποτε ύποπτου φακέλου ή δέματος.
- Τοποθετείστε το φάκελο ή το δέμα μέσα σε κάποια πλαστική τσάντα ή άλλο είδος σακούλας, ώστε να αποφευχθεί τυχόν διαρροή του περιεχομένου.
- Εάν δεν έχετε τσάντα ή κάτι ανάλογο, τότε καλύψτε το φάκελο ή το δέμα με ό,τι έχετε στη διάθεσή σας (π.χ. είδη ιματισμού, χαρτί, κάδο απορριμμάτων κ.λπ.) και μην αφαιρείτε το κάλυμμα.
- Αποχωρήστε από το δωμάτιο και κλείστε την πόρτα πίσω σας ή απομονώστε το χώρο αυτό, ώστε να αποτρέψετε την είσοδο και άλλων σε αυτόν.
- Πλύνετε τα χέρια σας με σαπούνι και νερό, ώστε να αποτρέψετε τη μεταφορά της σκόνης στο πρόσωπό σας.
- Εάν είστε στο σπίτι σας, αναφέρετε το περιστατικό στο τοπικό αστυνομικό τμήμα. Εάν βρίσκεστε στο χώρο εργασίας σας, θα πρέπει, επίσης, να ειδοποιήσετε την Αστυνομία και παράλληλα, να ενημερώσετε τον υπεύθυνο ασφαλείας του κτιρίου.
- Ετοιμάστε ένα λεπτομερή κατάλογο με τα ονόματα όλων των ατόμων που ήταν παρόντα στο δωμάτιο ή την περιοχή, όπου εντοπίστηκε το ύποπτο γράμμα ή δέμα. Παραδώστε τον κατάλογο αυτό στις τοπικές υγειονομικές και τις διωκτικές αρχές για περαιτέρω έρευνες και οδηγίες.

3. Φάκελοι με περιεχόμενο σκόνης που διασκορπίζεται πάνω σε κάποια επιφάνεια

- Μην επιχειρήσετε να καθαρίσετε την επιφάνεια από τη σκόνη. Καλύψτε αμέσως το διασκορπισμένο περιεχόμενο με ο,τιδήποτε (π.χ. είδη ιματισμού, χαρτιά, κάδο απορριμμάτων κ.λπ.) και μη μετακινήσετε το κάλυμμα!
- Εγκαταλείψτε το δωμάτιο και κλείστε την πόρτα ή απομονώστε την περιοχή, ώστε να αποτρέψετε την είσοδο άλλων ατόμων σε αυτή.
- Πλύνετε τα χέρια σας με σαπούνι και νερό, ώστε να αποτρέψετε τη μεταφορά της σκόνης στο πρόσωπό σας.
- Εάν βρίσκεστε στο σπίτι σας, αναφέρετε το περιστατικό στο τοπικό αστυνομικό τμήμα. Εάν βρίσκεστε στο χώρο εργασίας σας, θα πρέπει, επίσης, να ειδοποιήσετε την Αστυνομία, αλλά, παράλληλα, να ενημερώσετε τον υπεύθυνο ασφάλειας του κτιρίου.
- Απαλλαχθείτε από τα μολυσμένα ενδύματα όσο το δυνατό γρηγορότερα και τοποθετήστε τα σε πλαστική σακούλα ή οποιοδήποτε άλλο δοχείο που μπορεί να σφραγιστεί. Η συγκεκριμένη τσάντα πρέπει να παραδίδεται στους ειδικούς για την αντιμετώπιση τέτοιου είδους συμβάντων, οι οποίοι θα χειριστούν κατάλληλα την υπόθεση.
- Κάνετε μπάνιο με σαπούνι και νερό, όσο το δυνατό γρηγορότερα. Απαγορεύεται αυστηρά να χρησιμοποιήσετε λευκαντικό ή άλλο απολυμαντικό στο δέρμα σας.
- Κάνετε έναν κατάλογο με τα ονόματα όλων των ατόμων που ήταν παρόντα στο δωμάτιο ή την περιοχή και κυρίως εκείνων που ήρθαν σε επαφή με τη σκόνη. Παραδώστε τον κατάλογο αυτό στις τοπικές υγειονομικές αρχές και στην Αστυνομία, ώστε να ερευνηθεί περαιτέρω η υπόθεση.

4. Σε περίπτωση μόλυνσης του χώρου με ψεκασμό
Παράδειγμα τέτοιων περιπτώσεων είναι, όταν κάποια συσκευή ελέγχου αρχίσει να ηχεί, προειδοποιώντας ότι το σύστημα ρύθμισης της κυκλοφορίας του αέρα στο χώρο έχει μολυνθεί ή ότι κάποια βλαβερή ουσία έχει απελευθερωθεί σε δημόσιο χώρο.
Εάν συμβεί κάτι τέτοιο:
- Τερματίστε τη λειτουργία των ανεμιστήρων ή των συστημάτων εξαερισμού του χώρου.
- Εγκαταλείψτε αμέσως την περιοχή.
- Κλείστε την πόρτα ή απομονώστε το χώρο, για να αποτρέψετε την είσοδο άλλων ατόμων.
- Εάν είστε στο σπίτι σας, αναφέρετε το περιστατικό στο τοπικό αστυνομικό τμήμα. Εάν βρίσκεστε στο χώρο εργασίας σας, θα πρέπει, επίσης, να ειδοποιήσετε την Αστυνομία, αλλά, παράλληλα, να ενημερώσετε τον υπεύθυνο ασφάλειας του κτιρίου.
- Εάν είναι εφικτό, σταματήστε τη λειτουργία του συστήματος ρύθμισης της κυκλοφορίας του αέρα στο κτίριο.
- Κάνετε έναν κατάλογο με τα άτομα που βρίσκονταν στο δωμάτιο ή την περιοχή, την ώρα που συνέβη το περιστατικό και παραδώστε τον στις τοπικές υγειονομικές αρχές και την Αστυνομία.


5. Πώς μπορούμε να αναγνωρίσουμε ένα ύποπτο δέμα ή γράμμα

Μερικά χαρακτηριστικά των ύποπτων δεμάτων και επιστολών είναι:
- Υπερβολικός αριθμός γραμματοσήμων
- Χειρόγραφες ή κακώς δακτυλογραφημένες διευθύνσεις
- Ανακριβείς τίτλοι
- Αναφορά τίτλου, αλλά χωρίς όνομα
- Ορθογραφικά λάθη σε κοινές λέξεις
- Λιπαροί λεκέδες, αποχρωματισμοί ή μυρωδιές
- Παράλειψη αναγραφής στο φάκελο ή το δέμα της διεύθυνσης του αποστολέα
- Υπερβολικό βάρος
- Ασύμμετρο ή ανώμαλο σχήμα φακέλου
- Προεξέχοντα καλώδια ή ελάσματα αλουμινίου
- Υπερβολική χρήση υλικών που εμποδίζουν να ανοίξει κατά λάθος ή να σχιστεί το δέμα ή ο φάκελος, όπως ταινία συσκευασίας, σπάγκος κ.ά.
- Ρυθμικός ήχος (τικ-τακ)
- Σημειώσεις, όπως: "Προσωπικό" ή "Εμπιστευτικό"
- Η πόλη ή η χώρα που αναγράφει η σφραγίδα του ταχυδρομείου ή το γραμματόσημο, δεν ταυτίζεται με αυτή που αναγράφεται στη διεύθυνση του αποστολέα.